تاریخچه گیوی

تاریخچه شهر گیوی


تاریخچه شهر گیوی به قبل از اسلام می رسد نام شهر در ابتدا دورداولر بوده است . دورداولر به معنای چهارخانه در زبان ترکی ترجمه می شود و این وجه تسمیه به لحاظ این که چهارخانه در این محل ساکن بوده اند نامیده شده است ارزش اسم کنونی گیوی احتمالا منسوب به گیو پهلوان نامی پسر گودرز است این وجه تسمیه نشان از قدمت تاریخی این شهر است بدین جهت اهالی این شهر احترام خاصی به نام شهر خودشان قائل هستند آوردن این کلمه قدمت تاریخی شهر را به ذهن تداعی می کند.

این شهر در سال ۱۲۷۴ با یک زلزله به کلی ویران می شود و همه کسانی که به مسجد دمیرچی پناه برده بـــوده اند می میرند آنهایی که زنده می مانند به بنادر انزلی و تعداد زیادی به بندر کراسنودسک روسیه می روند. در سال ۱۳۰۳ همزمان با میرزاکوچک خان جنگلی برای دفاع در محلی به نام دربند مشکول که در ۲۴ کیلومتر جنوب گیوی است جمع می شوند و هنگ ا ول ارتش فرستاده رضاشاه را به همت عظمت خانم از بین می برند و سلاحشان را ضبط می کنند و هنگ دوم با استفاده از توپ و خراب کردن کوه روی سر آنها پیروز می شوند.

در سال ۱۳۲۶ قحطی توام با وبا عده زیادی را می برد و در سال ۱۳۲۹ روسها به این منطقه می آیند و در جنگ جهانی دوم گندم در خلخال تمام می شود و چون همه مردم فقط برنج می خورده اند آن سال را دویی ایلی ( سال برنج ) می نامند. علل گسترش این شهر در سالهای قبل وجود راه هرو آباد و اردبیل بوده است.

وقتی دکتر اقبال نخست وزیر به دعوت عیسی بهزادی وکیل پایه یک دادگستری به گیوی آمد همه شعار می دادند اول راه ، آخر راه ، ما راه می خواهیم و خلخال را از بن بست و بیراهی نجات دهید . بعد از آن راهی کشیدند و این راه موجب گسترش این شهر شداولین دبستان این شهر به نام دبستان حافظ در سال ۱۳۱۹ و اولین دبیرستان آن به نام بوعلی سینا در سال ۱۳۳۱ تاسیس شده است.

همچنین یکی از روستاهای این شهرستان بنام فیروز آباد که هم اکنون مرکز بخش فیروز می باشد از قدمت تاریخی برخوردار بوده به طوری که حمدالله مستوفی در کتاب نزهه القلوب خود در قرن هفتم هجری قمری می گوید: بعد از خرابی فیروز آباد، خلخال حاکم نشین شد. بنای این روستا را به شاهزادگان فیروز نسبت می دهند در این روستا قلعه ای بنام قلعه فیروز بنا شده است و هم اکنون نیز آثار آن به چشم می خورد که محل سکونت یکی از اهالی روستا است. علاوه بر این ها روستاهای دیگر از جمله روستاهای بنه خلخال که وجه تسمیه آن به معنای بنیه خلخال می باشد.

این ها همگی تاریخچه و قدمت مرکز شهر و روستاهای تابعه شهرستان کوثر را نشان می دهند. این شهر در اثر زلزله سال ۱۲۷۴ به کلی از بین می رود و تعداد کثیری از سکنه آن جان خود را از دست می دهند و کسانی که زنده مانده به مدت شش ماه در چادر ها و بیابانها زندگی می کنند و النهادیه تعداد زیادی از آنان به بندر انزلی کنونی و بندر کراسنودسک روسیه مهاجرت می نمایند.

مجموعه این شهرستان بنام بخش سنجبد مشهور بوده است و در سال ۷۵/۱۰/۱۰  با تصویب هیات دولت به شهرستان (تحت نام کوثر) ارتقاء یافت و هم اکنون دارای دو بخش بنام های مرکزی با ۷۶۳ کیلو متر مربع مساحت و ۶۲ آبادی و فیروز ، با ۴۸۰ کیلو متر مربع مساحت و ۳۸ آبادی است.

الف) بخش مر کزی: شامل دهستان سنجبد شمالی به مر کزیت روستای خلفلو دارای ۲۵ روستا و دهستان سنجبد غربی به مرکزیت روستای گنجگاه دارای ۳۷ روستا می باشد.

ب)بخش فیروز: شامل سنجبد جنوبی به مرکزیت فیروز آباد دارای ۲۵ روستا و دهستان زرج آباد به مرکزیت زرج آباد دارای ۱۳ روستا می باشد.